«Тоҷикнома»-Саразм (ҳазорсолаи IV-II пеш аз мелод). боби 20

Аз китоби Тоҷикнома

Боби 20. Саразм (ҳазорсолаи IV-II пеш аз мелод)

Зарафшони тоҷик хӯрушад баҳор,
Занад мавҷи рӯҳаш ба санги канор.

Бишӯяд зи соҳил чу нақше баланд,
Биафтад сари он ба зарби каланд.

Вале нақши соҳил ба дарё нарафт,
Чаро нақши таърих зи дунё нарафт.

Агар мавҷи дарё ба соҳил расид,
Бидод нури дарё, ки ҳосил расид.

Бимонда ба соҳил гили кандаҳо,
Намурда ба соҳил дили бандаҳо.

Чаро хишти девори меъмор монд,
Ва ин хишти таърих чу бедор монд.

Бимонд кохи шоҳони даврони дур,
Чу рамзи биринҷӣ зи фарҳанги нур.

Ба девори шӯро кашид хомаҳо,
Зи маҷлиси шаҳрӣ расид номаҳо.

Бирафт кӯча аз хонаи шаҳриён,
Ба бозори Турону ирониён.

Чаро нақши сафол сари ин замин,
Бишуд рамзи Саразми тоҷик яқин.

Сафоле, ки сӯзад, дурахшон шавад,
Шавад косаи дил, гулафшон шавад.

Шавад лаълии дил, ки ҷилло диҳад,
Шавад кӯзаи дил, ки тилло диҳад.

Биринҷӣ чу оҳан бурид ҷисми санг,
Бурид асри сангин ба оҳанги нанг.

Тамаддун агар худ ба оҳан бидохт,
Сафолони асбоб ба оҳан бисохт.

Биринҷӣ тарошид ҷавоҳир зи санг,
Садафро расонид чу дарё зи танг.

Вале ҷисми оташ ба оҳан насӯхт,
Чаро ҷисми сафол ба оҳан надухт.

Чу Ашури Тайлон биовард табар,
Ба Исҳоқи олим расид ин хабар,

Ки Саразми тоҷик бувад зери хок,
Сари ин замин гар бувад зери ток.

Бикофтанд заминро, ки ёбанд нақш,
Кушоданд заминро, ки хонанд нақш.

Фарансо биомад, ки майдон шавад,
Безенвал фиристод, ки ҳайрон шавад.

Бисохтанд чу боме ба болои хок,
Сутунтоки фарҳанг ба болои ток.

Кушоданд заминро, ки дилтанг буд,
Бихонданд заминро, ки фарҳанг буд.

Бирӯфтанд агар хок зи девори рӯҳ,
Бидиданд, ки девор расидаст ба кӯҳ.

Кашиданд чу хокистар аз солҳо,
Бидиданд, ки сафол шикаст болҳо.

Танӯре, ки оҳан гудозад зи санг,
Ду қабат чу дорад, набошад танг.

Бирӯфтанд чу ҳавлии хони замон,
Бидиданд, ки ҳавзаш зи оби равон.

Тамаддуни шаҳрӣ ба ҳар хонадон,
Бипайваст Зарафшон чу рагҳои он.

Кашиданд зи маъбад чу хокистараш,
Бидиданд, ки Яздон бисӯхт пайкараш.

Бидиданд, ки маъбад бувад кохи нур,
Чаро мавҷи оташ биорад зи дур.

Ва ин мавҷи оташ зи Кайҳон бувад,
Чаро нури имони Яздон бувад.

Бирӯфтанд раҳи шаҳр — куҷо мебарад,
Бидиданд, ки ин раҳ — Худо мебарад.

Сари ин замин то ба имон расид,
Тамаддуни шаҳрӣ ба инсон расид.

Расид муждаи шаҳри даврони дур,
Зи аҷдоди тоҷику имони нур.

Бишуд рамзи фарҳанги дунёи нав,
Кашид мавҷи оҳанги дунёи нав.

Тамаддуни шаҳрӣ бишуд поядор,
Ба Ирону Турону фарзанди ор.

Агар кӯчии ор зи саҳро расид,
Ба фарҳанги шаҳрӣ саропо қапид.

Харид теғи оҳан, ки ҷанг оварад,
Сари душмани худ ба танг оварад.

Бибурд косаву деги шаҳрӣ ба худ,
Бибурд ҷомаву номи шаҳрӣ ба худ.

Биомад ба маъбад, ки имон барад,
Бисӯзад, бишӯрад, ки инсон шавад.

Вале кӯчиии бод насозад шаҳр,
Чаро реги саҳро бипӯшад шаҳр..

Юнеску гирифт ҳифзи ин сарзамин,
Чу мероси фарҳанги олитарин.

از کتاب تاجیکنامه

باب 20. سرزم (هزارسالة چهار تا دوّم پیش از میلاد)

زرافشان تاجیک خوروشد بهار،
زند موج روحش به سنگ کنار.

بشوید ز ساحل چو نقشی بلند،
بيفتد سر آن به ضرب کلند.

ولی نقش ساحل به دریا نرفت،
چرا نقش تاریخ ز دنیا نرفت.

اگر موج دریا به ساحل رسید،
بداد نور دریا، که حاصل رسید

بماندند به ساحل گل کنده‌ها،
نمردند به ساحل دل بنده‌ها.

چرا خشت دیوار معمار ماند،
و این خشت تاریخ چو بیدار ماند.

بماند کاخ شاهان دوران دور،
چو رمز برنجی ز فرهنگ نور.

به دیوار شورا کشید خامه‌ها،
ز مجلس شهری رسید نامه‌ها.

برفت کوچه از خانة شهریان،
به بازار توران و ایرانیان.

چرا نقش سفال سر این زمین،
بشد رمز سرزم تاجیک یقین.

سفالی، که سوزد، درخشان شود،
شود کاسة دل، گل‌افشان شود.

شود لعلی دل، که جللا دهد،
شود کوزة دل، که طلا دهد.

برنجی چو آهن برید جسم سنگ،
برید عصر سنگین به آهنگ ننگ.

تمدّن اگر خود به آهن بداخت،
سفالان اسباب به آهن بساخت.

برنجی تراشید جواهر ز سنگ،
صدف را رسانید چو دریا ز تنگ.

ولی جسم آتش به آهن نسوخت،
چرا جسم سفال به آهن ندوخت.

چو اشور تیلان بیاورد تبر،
به اسحاق عالم رسید این خبر،

که سرزم تاجیک بود زیر خاک،
سر این زمین گر بود زیر تاک.

بکافتند زمین را، که یابند نقش،
گشادند زمین را، که خوانند نقش.

فرنسا بیامد، که میدان شود،
بیزینول فرستاد، که حیران شود.

بساختند چو بامی به بالای خاک،
ستونتاک فرهنگ به بالای تاک.

گشادند زمین را، که دلتنگ بود،
بخواندند زمین را، که فرهنگ بود.

بروفتند اگر خاک ز دیوار روح،
بدیدند، که دیوار رسیدست به کوه.

کشیدند چو خاکستر از سالها،
بدیدند، که سفال شکست بالها.

تنوری، که آهن گدازد ز سنگ،
دو قَبَت چو دارد، نباشد تنگ.

بروفتند چو حولی خان زمان،
بدیدند، که حوزش ز آب روان.

تمدّن شهری به هر خاندان،
بپیوست زرافشان چو رگهای آن.

کشیدند ز معبد چو خاکسترش،
بدیدند، که یزدان بسوخت پیکرش.

بدیدند، که معبد بود کاخ نور،
چرا موج آتش بیارد ز دور.

و این موج آتش ز کیهان بود،
چرا نور ایمان یزدان بود.

بروفتند ره شهر-کجا می‌برد،
بدیدند، که این ره-خدا می‌برد.

سر این زمین تا به ایمان رسید،
تمدّن شهری به انسان رسید.

رسید مژدة شهر دوران دور،
ز اجداد تاجیک و ایمان نور.

بشد رمز فرهنگ دنیای نو،
کشید موج آهنگ دنیای نو.

تمدّن شهری بشد پایهدار،
به ایران و توران و فرزند آر.

اگر کوچی آر ز صحرا رسید،
به فرهنگ شهری سراپا قپید.

خرید تیغ آهن، که جنگ آورد،
سر دشمن خود به تنگ آورد.

ببُرد کاسه و دیگ شهری به خود،
ببُرد جامه و نام شهری به خود.

بیامد به معبد، که ایمان برد،
بسوزد، بشورد، که انسان شود.

ولی کوچیی باد نسازد شهر،
چرا ریگ صحرا بپوشد شهر. .

یونیسک و گرفت حفظ این سرزمین،
چو میراث فرهنگ عالی‌ترین.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *