«Тоҷикнома»-Спитаман (370-328 пеш аз мелод) ва шӯриши Суғду Бохтар ба муқобили Искандари Макдунӣ(329-327 пеш аз мелод). боби 10

Аз китоби «Тоҷикнома»

Боби 10. Спитаман(370-328 пеш аз мелод) ва шӯриши Суғду Бохтар

ба муқобили Искандари Макдунӣ (329-327 пеш аз мелод)

Чаро Бесси Бохтар хиёнат кард,
Ба Макдуну Юнон зиёрат кард?

Магар Бохтари ӯ зи Ирон набуд,
Яке сатрапи ори Турон набуд?

Зи Дорои Саввум чаро гилла кард,
Ба тақдири Ирон чаро ҳилла кард?

Сикандар магар қатли Ирон накард,
Ва ин хоҳиши марг ба Турон накард?

Чаро Дори Саввум ба Юнон дод,
Хиёнат ба худ карду имон дод?

Сикандар на худ шоҳи Ирон кӯшт,
Ба дасти хиёнат зи Турон кӯшт.

Ва ин дасти қотил зи девон буд,
Ба унвони Бессе зи Турон буд.

Вале умри хоин набошад дароз,
Хиёнат ба меҳан намонад чу роз.

Сикандар зи Ирон ба Турон рафт,
Шаҳаншоҳи Юнон ба Турон рафт.

Сикандар ба Суғду ба Бохтар расид,
Ба Хоразму саҳрои Ховар расид.

Вале Суғду Бохтар на таслим шуд,
Натарсид, наафтид, на тақсим шуд.

Спитамане сар ба берун кашид,
Сикандар ба саҳрои дерин кашид.

Лаби Сиру Зарруд бибурд лашкараш,
Бизад теғи суғдӣ сару пайкараш.

Мароқанди Турон зи Юнон гирифт,
Чаро қасди Ирон зи Юнон гирифт.

Ва ин шӯриши Сӯғду Бохтар буд,
Шикасти Сикандар зи Ховар буд.

Ҳама тан дар ин чанг ба кӯштан заданд,
Сару марзи кишвар ба сӯхтан заданд.

Дами марг зи мардум чу лабханд расид,
Ба Юнону Макдун чу писханд расид.

Сикандар, ки устоди кӯштан буд,
Буридан, кашидан ва сӯхтан буд,

Бикӯшт тифлу пирону мардони Сӯғд,
Бурид сар зану дӯхту виҷдони Сӯғд.

Зи аҷдоди тоҷик ҳазорон кӯшт,
Кӯҳистони тоҷик — Гулистон сӯхт.

Хиёнат зи сакҳои орӣ расид,
Зи Хоразму саҳрои орӣ расид.

Бикӯштанд Спитамани Ориён,
Бидоданд сарашро ба юнониён.

Вале Сӯғду Бохтар зи нав ҷанг кард,
Чу аҷдоди тоҷик зи нав нанг кард.

Бикӯштанд тани ӯ, вале зинда шуд,
Буриданд сари ӯ, вале зинда шуд.

Бирафт ӯ таги кӯҳу зад хаймааш,
Кӯҳистон аз ин баъд бишуд хонааш.

Сикандар зи саҳрои Турон рафт,
Ба Ҳинду ба Бобул чу шоҳон рафт.

Вале бобулонро на ӯ шоҳ шуд,
Биафтиду Бобул ба ӯ чоҳ шуд.

Ва ин чоҳи тақдир ба ӯ қабр шуд,
Ба кӯштан, ба сӯхтан каме сабр шуд.

Кӯҳистони тоҷик зи нав зинда шуд,
Ба аҷдоди тоҷик паноҳанда шуд.

Мароқанди Турон Самарқанд шуд,
Ва шаҳре лаби Сир чу Хӯҷанд шуд.

(سپیتمن (370-328 پیش از میلاد) و شورش سغد و باختر به مقابل اسکندر مکدونی (329-327 پیش از میلاد

چرا بیسّ باختر خیانت کرد،
به مکدون و یونان زیارت کرد؟

مگر باختر او ز ایران نبود،
یکی سطرپ آر توران نبود؟

ز دارای سوم چرا گلله کرد،
به تقدیر ایران چرا هلله کرد؟

سیکندر مگر قتل ایران نکرد،
و این خواهش مرگ به توران نکرد؟

چرا دار سوم به یونان داد،
خیانت به خود کرد و ایمان داد؟

سیکندر نه خود شاه ایران کوشت،
به دست خیانت ز توران کوشت.

و این دست قاتل ز دیوان بود،
به عنوان بیسّی ز توران بود.

ولی عمر خائن نباشد دراز،
خیانت به میهن نماند چو راز.

سیکندر ز ایران به توران رفت،
شهنشاه یونان به توران رفت.

سیکندر به سغد و به باختر رسید،
به خوارزم و صحرای خاور رسید.

ولی سغد و باختر نه تسلیم شد،
نترسید، نه‌افتید، نه تقسیم شد.

سپیتمنی سر به بیرون کشید،
سیکندر به صحرای دیرین کشید.

لب سرّ و زرّود ببُرد لشکرش،
بزد تیغ سغدی سر و پیکرش.

مراقند توران ز یونان گرفت،
چرا قصد ایران ز یونان گرفت.

و این شورش سوغد و باختر بود،
شکست سیکندر ز خاور بود.

همه تن در این چنگ به کوشتن زدند،
سر و مرز کشور به سوختن زدند.

دم مرگ ز مردم چو لبخند رسید،
به یونان و مکدون چو پسخند رسید.

سیکندر، که استاد کوشتن بود،
بریدن، کشیدن و سوختن بود،

بکوشت طفل و پیران و مردان سوغد،
برید سر زن و دوخت و وجدان سوغد.

ز اجداد تاجیک هزاران کوشت،
کوهستان تاجیک-گلستان سوخت.

خیانت ز سکهای عاری رسید،
ز خوارزم و صحرای عاری رسید.

بکوشتند سپیتمن آریان،
بدادند سرش را به یونانیان.

ولی سوغد و باختر ز نو جنگ کرد،
چو اجداد تاجیک ز نو ننگ کرد.

بکوشتند تن او، ولی زنده شد،
بریدند سر او، ولی زنده شد.

برفت او تگ کوه و زد خیمه‌اش،
کوهستان از این بعد بشد خانه‌اش.

سیکندر ز صحرای توران رفت،
به هند و به بابل چو شاهان رفت.

ولی بابلان را نه او شاه شد،
بيفتید و بابل به او چاه شد.

و این چاه تقدیر به او قبر شد،
به کوشتن، به سوختن کمی صبر شد.

کوهستان تاجیک ز نو زنده شد،
به اجداد تاجیک پناهنده شد.

مراقند توران سمرقند شد،
و شهری لب سر چو خوجند شد.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *