«Тоҷикнома»-Давлати Юнону Бохтар (солхои 250-126 пеш аз мелод) ва Ҷаҳони Эллинистӣ (солҳои 323-30 пеш аз мелод). боби 11

Аз китоби «Тоҷикнома»

Боби 11. Давлати Юнону Бохтар (солхои 250-126 пеш аз мелод)

ва Ҷаҳони Эллинистӣ (солҳои 323-30 пеш аз мелод)

Сикандар зи шоҳони Макдун буд,
Шаҳаншоҳи Юнону гардун шуд.

Шикаст пайкари тури Иронзамин,
Расид қуллаи нури Туронзамин.

Лаби рӯди Ҳинду бибурд лашкараш,
Ба ҷангал, ба обаш бизад пайкараш.

Табиат ба Ҳинду, ки модар буд,
Бизад пайкари ӯ, ки лоғар буд.

Ва тире зи Ҳинду ба пояш расид,
Маризии Ҳинду ба ҷояш қапид.

Ба Бобул биомад, ки афсурда буд,
Шаҳаншоҳи Юнон, ки пажмурда буд.

Биафтиду ҷон дод дар ин сарзамин,
Диадох бишуд шоҳи Ховарзамин.

Диадохиҳо — ёри Искандаранд,
Чу дӯстони ҷонӣ зи як пайкаранд.

Чунин буд шиъоре зи мардони ҷанг,
Ки номӯс буду ному кирдору нанг.

Агар ин шиъоре зи ваҳдат буд,
Чаро аҳди дӯстон хиёнат шуд?

Шаҳаншоҳи Юнон чаро ҳис(с)а шуд,
Чаро пора-пора ба ҳар киса шуд?

Диадохиҳо, ки бародар буданд,
Чаро якдигаркӯшу бе сар шуданд?

Вале ҷанги тақсим сиёсат шуд,
Ба рӯҳи Сикандар хиёнат шуд.

Диадохи Юнон, ки чандон буд,
Ба дунёи Эллин чу шоҳон шуд.

Диадохи Эллин бишуд Антигон,
Деметрий бишуд чашми ростини он.

Кассандру Лисимах диадох буд,
Ва Эвмен чу Селевк диадох шуд.

Чу Лидову Портӣ зи Эллин шуд,
Диадохи Модӣ зи Эллин шуд.

Диадохи мисрӣ зи Эллин буд,
Ва Бобул зи дунёи Эллин буд.

Ва Ирону Турон чу Эллин шуд,
Шаҳаншоҳи Юнон чу Эллин шуд.

Диодот зи шоҳони Бохтар шуд,
Ба унвони Юнони Бохтар шуд.

Шаҳи Порт чу Бохтар ҳимоят кард,
Диодот ба Селевк хиёнат кард.

Ва Юнону Бохтар бишуд мустақим,
Ба дунёи Эллин — ба марзи қадим.

Деметрий зи шоҳони Бохтар буд,
Ба Сӯғду Бадахшон чу довар буд.

Кашид лашкари худ,ки то Ҳинд рафт,
Бибурд сарҳади худ, ки то Ҳинд рафт.

Самарқанди Турон, ки Рухшона зод,
Арӯсе ба Юнон чу шукрона дод.

Сикандар зи Юнон, ки домод буд,
Ба аҷдоди тоҷик на имдод буд.

Диадохи Эллин бикӯшт насли ӯ,
Бикӯштанд зани ӯ, ки буд асли ӯ.

Агар хуни тоҷик зи шоҳон буд,
Магар хуни шоҳони Юнон буд?

Чу домоди Юнон ба Ирон рафт,
Зи Лидову Портӣ ба Турон рафт,

Арӯсон зи Ирон гирифт бар занӣ,
Ғуломон — асирон гирифт бар занӣ?

Вале зан гирифтан чаро ҷанг буд,
Чунин ҷанг ба Юнон зи фарҳанг буд?

Агар марди орӣ бикӯштанд ҳама,
Чаро нанги орӣ бисӯхтанд ҳама?

Агар номӯси мард — зану модар аст,
Таҷовузи зан — куштани хоҳар аст.

Вале марди Юнон зи модар кӯшт,
Ва номӯси мардони Ховар кӯшт.

Зи дунёи Эллин ба мо қисса шуд,
Ки фарҳанги Юнон ба мо ҳисса шуд.

Чаро хуни Юнон ба рагҳо расид,
Ба рагҳои Турони сакҳо расид.

Зи Юнон ба Ирон сиёсат расид,
Ба Турон зи Юнон ҳимоят расид.

Тамаддуни Юнон ба Ховар расид,
Диадохи Эллин чу раҳбар расид.

Забоне зи Юнон чу фарҳанг шуд,
Тамаддуни орӣ варо танг шуд.

Тамаддуни Эллин агар буд забон,
Бишуд он тамаддуни дарбориён.

Вале васли фарҳанги Юнон буд,
Чаро васли Юнон ба Ирон буд.

Ва ин васли хиште ба девор буд,
Зи дасти муҳандису меъмор буд.

Вале марзу девор зи Ирон буд,
Ва ин хишти девор зи Юнон буд.

(دولت یونان و باختر (سالخای 250-126 پیش از میلاد) و جهان ایلّینیستی (سالهای 323-30 پیش از میلاد 

سیکندر ز شاهان مکدون بود،
شهنشاه یونان و گردون شد.

شکست پیکر تور ایرانزمین،
رسید قلّة نور تورانزمین.

لب رود هند و ببُرد لشکرش،
به جنگل، به آبش بزد پیکرش.

طبیعت به هند و، که مادر بود،
بزد پیکر او، که لاغر بود.

و تیری ز هند و به پایهش رسید،
مریضی هند و به جایش قپید.

به بابل بیامد، که افسرده بود،
شهنشاه یونان، که پژمرده بود.

بيفتید و جان داد در این سرزمین،
دیداخ بشد شاه خاورزمین.

دیداخیها-یار اسکندرند،
چو دوستان جانی ز یک پیکرند.

چنین بود شیعاری ز مردان جنگ،
که ناموس بود و نام و کردار و ننگ.

اگر این شیعاری ز وحدت بود،
چرا عهد دوستان خیانت شد؟

شهنشاه یونان چرا حس (س) ا شد،
چرا پاره-پاره به هر کیسه شد؟

دیداخیها، که برادر بودند،
چرا یکدیگرکوش و بی سر شدند؟

ولی جنگ تقسیم سیاست شد،
به روح سیکندر خیانت شد.

دیداخ یونان، که چندان بود،
به دنیای ایلّین چو شاهان شد.

دیداخ ایلّین بشد انتیگان،
دیمیتریی بشد چشم راستین آن.

کسّندر و لیسیمخ دیداخ بود،
و ایومین چو سیلیوک دیداخ شد.

چو لیدا و پارتی ز ایلّین شد،
دیداخ مادی ز ایلّین شد.

دیداخ مصری ز ایلّین بود،
و بابل ز دنیای ایلّین بود.

و ایران و توران چو ایلّین شد،
شهنشاه یونان چو ایلّین شد.

دیادات ز شاهان باختر شد،
به عنوان یونان باختر شد.

شه پارت چو باختر حمایت کرد،
دیادات به سیلیوک خیانت کرد.

و یونان و باختر بشد مستقیم،
به دنیای ایلّین-به مرز قدیم.

دیمیتریی ز شاهان باختر بود،
به سوغد و بدخشان چو د‌آور بود.

کشید لشکر خود که تا هند رفت،
ببُرد سرحد خود، که تا هند رفت.

سمرقند توران، که رخشانه زاد،
عروسی به یونان چو شکرانه داد.

سیکندر ز یونان، که داماد بود،
به اجداد تاجیک نه امداد بود.

دیداخ ایلّین بکوشت نسل او،
بکوشتند زن او، که بود اصل او.

اگر خون تاجیک ز شاهان بود،
مگر خون شاهان یونان بود؟

چو داماد یونان به ایران رفت،
ز لیدا و پارتی به توران رفت،

عروسان ز ایران گرفت بر زنی،
غلامان-اسیران گرفت بر زنی؟

ولی زن گرفتن چرا جنگ بود،
چنین جنگ به یونان ز فرهنگ بود؟

اگر مرد عاری بکوشتند همه،
چرا ننگ عاری بسوختند همه؟

اگر ناموس مرد-زن و مادر است،
تجاوز زن-کُشتن خواهر است.

ولی مرد یونان ز مادر کوشت،
و ناموس مردان خاور کوشت.

ز دنیای ایلّین به ما قصّه شد،
که فرهنگ یونان به ما حصّه شد.

چرا خون یونان به رگها رسید،
به رگهای توران سکها رسید.

ز یونان به ایران سیاست رسید،
به توران ز یونان حمایت رسید.

تمدّن یونان به خاور رسید،
دیداخ ایلّین چو رهبر رسید.

زبانی ز یونان چو فرهنگ شد،
تمدّن عاری ورا تنگ شد.

تمدّن ایلّین اگر بود زبان،
بشد آن تمدّن درباریان.

ولی وصل فرهنگ یونان بود،
چرا وصل یونان به ایران بود.

و این وصل خشتی به دیوار بود،
ز دست مهندس و معمار بود.

ولی مرز و دیوار ز ایران بود،
و این خشت دیوار ز یونان بود.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *